Roman Alfons Wajnikonis
Biografia
Roman Alfons Wajnikonis urodził się 2 sierpnia 1888 roku w Augustowie. Po przeniesieniu do Łodzi w 1891 r. kontynuował naukę w Łódzkim Gimnazjum Męskim i Gimnazjum Piotrkowskim, a w latach 1908–1912 studiował prawo na Imperatorskim Uniwersytecie św. Włodzimierza w Kijowie. Po studiach powrócił do Łodzi, gdzie podjął praktykę adwokacką.
W czasie I wojny światowej służył w armii rosyjskiej; ukończył Michajłowską Wojskową Szkołę Artylerii i służył w 4 Zapasowej Brygadzie Artylerii oraz w 4 baterii 1 Turkiestańskiej Artyleryjskiej Brygady Strzelców. We wrześniu 1916 r. uczestniczył w ofensywie Brusiłowa, za którą awansowano go na podporucznika, a za odwagę odznaczono orderem św. Anny IV klasy. W styczniu 1917 r. uzyskał stopień porucznika, a w marcu został ranny pod Szelwów na Wołyniu. Okres ten dokumentował fotografiami ukazującymi trudy wojny. Za bohaterstwo odznaczono go również orderem św. Stanisława III stopnia z mieczami. Po chorobie był urlopowany, a na front powrócił po rewolucji lutowej. Po konflikcie z przełożonymi został przeniesiony do 39 korpusu jako śledczy. W 1918 r. został zdemobilizowany.
Po konflikcie z frontem wrócił do Kijowa, a w 1920 r. przyjechał do Warszawy, gdzie objął stanowiska w wymiarze adwokackim i prokuratorskim. W 1920–1921 często zmieniał miejsca zamieszkania; w lipcu 1920 r. zgłosił się do Wojska Polskiego i został sędzią śledczym Sądu Wojskowego OK Łódź. W kwietniu 1921 r. mianowano go porucznikiem, a w maju przeszedł do rezerwy. Do 1923 r. uzyskał stopień kapitana. W 1923 r. powrócił do zawodu adwokata; prowadził kancelarię w Łodzi, a od 1928 r. należał do komisji rewizyjnej Zakładów Włókienniczych Karol Hoffrichter.
Jego służba w wojsku oraz działalność w Związku Oficerów Rezerwy zaowocowały bogatym zbiorem fotografii. Utrwalono na nich m.in. defilady z okazji święta Żołnierza Polskiego (1920), pochowanie nieznanego żołnierza (1925), nadanie sztandaru 31. pułkowi Strzelców Kaniowskich w Zgierzu (1927) i przyjazd prezydenta Ignacego Mościckiego do Łodzi (1927). W latach 30. XX wieku wraz z małżonką i przyjaciółmi podróżował po Europie, dokumentując miasto, a jego zdjęcia trafiły do Archiwum Państwowego w Łodzi.
We wrześniu 1939 r. został powołany do służby wojskowej w Sądzie Wojskowym Dowództwa Okręgu Korpusu IV. 6 października dostał się do niewoli niemieckiej we wsi Krzywda. Był przetrzymywany w obozach: Colditz, Prenzlau, Schildberg (Ostrzeszów), Sandbostel, Lubeka i Dössel.
Życie prywatne: był synem Józefa Wajnikonisa oraz Marii Wiktorii z d. Ancewicz. 19 października 1921 r. poślubił Jadwigę Joannę Konstancję Kerpert. Małżeństwo miało dwójkę dzieci: Stanisława Mikołaja (ur. 1923) i Andrzeja Filipa (ur. 1929). Roman Wajnikonis zmarł po długiej chorobie 19 maja 1952 r. i został pochowany na Starym Cmentarzu w Łodzi.