V4 wraca do gry. Tusk w Bratysławie: zablokujemy wszystko, co podniesie ceny energii

Nowa dynamika Grupy Wyszehradzkiej po latach zastoju

Grupa Wyszehradzka, przez ostatnie lata spychana na margines europejskiej polityki, wraca do wspólnego działania. W Bratysławie na zaproszenie premiera Słowacji Roberta Fico spotkali się szefowie rządów Polski, Czech, Słowacji i Węgier. W szczycie uczestniczył także premier Irlandii Micheál Martin, którego kraj sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. To spotkanie ma wymiar symboliczny - po okresie wewnętrznych napięć i rozbieżnych priorytetów państwa regionu próbują na nowo wypracować wspólny język w kluczowych sprawach dla całej Wspólnoty.

Premier Donald Tusk nie ukrywał, że celem jest odbudowa znaczenia tego formatu współpracy. Jak podkreślił, w czasach gdy państwa V4 działały solidarnie, skutecznie realizowały swoje cele i wzmacniały Unię Europejską jako całość. Dziś ten mechanizm ma zostać reaktywowany z nową energią. Politycy zgodnie zaznaczali, że siła regionu leży w umiejętności precyzowania własnych interesów i wspólnego ich egzekwowania na forum unijnym.

"Odbudowujemy prestiż i skuteczność Grupy Wyszehradzkiej, z dobrym skutkiem dla naszych państw i Unii Europejskiej. W czasach, kiedy działaliśmy solidarnie, osiągaliśmy nasze cele i wzmacnialiśmy Unię jako całość"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szczyt w Bratysławie nie był przypadkowy - jego gospodarzem był słowacki premier, a gościem specjalnym szef rządu kraju sprawującego prezydencję w Radzie UE. To sygnał, że państwa V4 chcą być słuchane w Brukseli nie jako grupa blokująca, ale jako konstruktywny partner z jasno określonymi oczekiwaniami.

Budżet UE musi uwzględnić koszty ochrony granicy

Jednym z najważniejszych tematów poruszonych w Bratysławie była kwestia przyszłego budżetu Unii Europejskiej. Donald Tusk jasno zaznaczył, że Polska ponosi obecnie ogromne wydatki na utrzymanie szczelności wschodniej granicy - chodzi o setki milionów złotych rocznie. Jego zdaniem wspólnotowa polityka finansowa musi w większym stopniu doceniać wysiłek państw, które biorą na siebie ciężar ochrony zewnętrznej granicy UE.

Szef polskiego rządu podkreślił, że skuteczność działań na granicy jest już widoczna. Jeszcze niedawno notowano blisko 20 tys. nielegalnych przekroczeń miesięcznie, dziś liczba ta została zredukowana niemal do zera. To argument, który - zdaniem premiera - powinien przekonać partnerów europejskich do zmiany podejścia w finansowaniu polityki migracyjnej i granicznej.

"Dzisiaj już nikt nie mówi o nielegalnej migracji na wschodniej granicy. Wiecie dlaczego? Ponieważ z blisko 20 tys. nielegalnych przejść miesięcznie ograniczyliśmy je prawie do zera"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W podobnym tonie wypowiadał się premier Czech Andrej Babiš, który ocenił region V4 jako najbardziej perspektywiczny w całej Europie. Jego zdaniem bezpieczeństwo odgrywa w nim kluczową rolę, a każde państwo musi samodzielnie decydować o tym, kto na jego terytorium mieszka i pracuje.

"Każde nasze państwo samo decyduje o tym, kto u nas będzie żyć i kto u nas będzie pracować"

Andrej Babiš, Premier Czech

Energia jako kwestia "być albo nie być" Unii

Drugim filarem wspólnego stanowiska V4 jest polityka energetyczna. Premier Tusk zapowiedział, że państwa grupy zablokują każde rozwiązanie, które mogłoby doprowadzić do wzrostu kosztów energii w regionie. To szczególnie istotne w kontekście ochrony europejskiego przemysłu i jego konkurencyjności na światowych rynkach.

Polski premier nie krył, że bez realistycznej polityki energetycznej Europa nie ma szans w wyścigu z największymi gospodarkami świata. Jego zdaniem ochrona klimatu pozostaje ważnym celem, ale równie istotne jest bezpieczeństwo gospodarcze i ochrona unijnego przemysłu.

"Zablokujemy wszystko, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii. To kwestia być albo nie być całej Unii Europejskiej"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Między bajki możemy włożyć marzenia o konkurowaniu z Chinami czy Stanami Zjednoczonymi, jeśli ceny energii będą u nas wyglądały tak, jak w tej chwili"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W tej sprawie państwa V4 mówią jednym głosem - obniżenie cen energii pozostaje priorytetem regionu. Premier Słowacji Robert Fico zapowiedział z kolei, że w ramach prac nad budżetem UE państwa grupy będą zabiegać o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej.

"Grupa Wyszehradzka znowu żyje i znowu jest zdolna do wyrażania wspólnego stanowiska"

Robert Fico, Premier Słowacji

Irlandia ostrzega: przed Unią trudne miesiące

Premier Irlandii Micheál Martin, którego kraj przewodniczy obecnie pracom Rady UE, zwrócił uwagę, że najbliższe miesiące będą dla Wspólnoty wyjątkowo wymagające. Jego zdaniem jednym z najpilniejszych zadań jest jak najszybsze uzgodnienie unijnego budżetu, który pozwoli realizować długofalowe cele polityki europejskiej.

"Europa potrzebuje budżetu, który patrzy w przód – żebyśmy mogli rozwiązywać wyzwania, które stoją przed nami i żeby ta polityka zakończyła się sukcesem"

Micheál Martin, Premier Irlandii

Premier Węgier Péter Magyar podkreślił z kolei, że siłą Grupy Wyszehradzkiej jest koncentrowanie się na tym, co łączy jej państwa, oraz na obszarach, w których mogą one wspólnie reprezentować swoje interesy.

"Jestem przekonany, że wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa"

Péter Magyar, Premier Węgier

Donald Tusk wyraził nadzieję, że rozwiązania wypracowane w Polsce i w całym regionie staną się przykładem dla innych państw europejskich - dotyczy to zarówno polityki migracyjnej, jak i innych obszarów, w których doświadczenia V4 mogą być punktem odniesienia dla całej Unii.

Co to oznacza dla mieszkańców Augustów i regionu?

Ustalenia ze szczytu w Bratysławie mają bezpośrednie przełożenie na codzienne życie mieszkańców Augustów i całego regionu. Położenie naszego miasta przy wschodniej granicy Unii Europejskiej sprawia, że kwestie ochrony granicy, polityki migracyjnej i finansowania z budżetu UE są tu szczególnie odczuwalne. Setki milionów złotych, o których mówił premier Tusk, to środki, które w dużej mierze trafiają właśnie do takich regionów jak nasz - na infrastrukturę graniczną, służby mundurowe i zabezpieczenie pasa przygranicznego.

Walka o wyższe finansowanie polityki spójności w przyszłym budżecie UE jest kluczowa dla województwa podlaskiego. To z tych środków finansowane są lokalne inwestycje - drogi, kanalizacja, modernizacja szkół i ośrodków zdrowia. Jeśli V4 skutecznie zabiega o utrzymanie odpowiedniego poziomu tych funduszy, Augustów i okoliczne gminy mogą liczyć na kontynuację wielu projektów rozwojowych. Z kolei zapowiedź blokowania rozwiązań podnoszących ceny energii oznacza nadzieję na stabilniejsze rachunki dla lokalnych firm, gospodarstw domowych i przedsiębiorstw turystycznych, które są motorem napędowym naszego regionu.

Dla mieszkańców Augustów istotne jest także to, że regiony przygraniczne zyskują silniejszy głos w Brukseli. Wspólne stanowisko Polski, Czech, Słowacji i Węgier może przełożyć się na większe wsparcie dla obszarów takich jak Suwalszczyzna i Ziemia Augustowska - zarówno w zakresie bezpieczeństwa, jak i rozwoju gospodarczego opartego na turystyce, rolnictwie i małej przedsiębiorczości.

• 4 państwa Grupy Wyszehradzkiej - Polska, Czechy, Słowacja i Węgry - wspólnie wypracowały stanowisko w Bratysławie
• setki milionów złotych rocznie Polska wydaje na utrzymanie szczelności wschodniej granicy
• 20 tys. nielegalnych przekroczeń miesięcznie notowano wcześniej na wschodniej granicy - obecnie niemal zero
• Irlandia sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
• budżet UE - kluczowy temat najbliższych miesięcy, wymagający szybkiego uzgodnienia
• polityka spójności i wspólna polityka rolna - obszary, o których finansowanie będą zabiegać państwa V4